Συσπείρωση

Οι θέσεις εργασίας των τραπεζοϋπαλλήλων στην εποχή της αυτοματοποίησης

15/2/2017

Οι τραπεζικές εργασίες περνούν από την ανάθεση έργου σε τρίτους, στην αυτοματοποίηση.

Εδώ και αρκετά χρόνια, η διαχείριση της οικονομικής κρίσης από το μοντέλο του νεοφιλελευθερισμού έχει θέσει σε κίνδυνο τόσο τις θέσεις εργασίας όσο και τις εργασιακές σχέσεις. Ειδικότερα στον Τραπεζικό κλάδο, η συρρίκνωση των θέσεων εργασίας και η αποδιάρθρωση/απαξίωση της εργασιακής συνθήκης, είναι πλέον γεγονός. Οι στόχοι είναι προφανείς: η μείωση του εργατικού κόστους και η αύξηση της κερδοφορίας των Τραπεζιτών.

Oι περισσότερες τράπεζες ήδη έχουν ξεκινήσει να αντικαθιστούν μέρος των εργαζομένων τους, που έχει σταθερές σχέσεις εργασίας και πλήρη δικαιώματα, από άλλο, φτηνό προσωπικό, με ελαστικές σχέσεις εργασίας και μηδενικά δικαιώματα, τους νοικιασμένους από εταιρίες όπως οι PDS, MELLON κλπ.

Σε συνέχεια αυτού, και ακολουθώντας την τάση για αυτοματοποίηση όλο και περισσότερων τραπεζικών εργασιών, προχωρούν πλέον σε αντικατάσταση του έμψυχου δυναμικού τους και από ηλεκτρονικές εφαρμογές και συστήματα (ηλεκτρονική τραπεζική, ATMs, Easy Pay, κλπ).

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το τελευταίο δημιούργημα της Τράπεζας Πειραιώς , τα  e-branches (ηλεκτρονικά καταστήματα).

Δύο λόγια για τα e-branches:

Η Τράπεζα Πειραιώς, πρόσφατα, ανακοίνωσε την έναρξη τριών ηλεκτρονικών καταστημάτων (e-branches) στους Αμπελόκηπους, στο Χαλάνδρι και στο εκπτωτικό χωριό McArthur Glen, που λειτουργούν καθημερινές με «διευρυμένο ωράριο» καθώς και το Σάββατο. Οι εργασίες που εξυπηρετούν τα ηλεκτρονικά καταστήματα, είναι, στην πλειονότητά τους, οι εργασίες των κανονικών καταστημάτων.

Εύλογα κάποιος θα αναρωτηθεί, ποιοι είναι αυτοί οι «έμπειροι ταμίες της τράπεζας» που δουλεύουν στα e-branches με «διευρυμένο ωράριο»; Είναι τραπεζοϋπάλληλοι που απασχολούνται με βάση την κλαδική ΣΣΕ της ΟΤΟΕ ή είναι νοικιασμένοι εργαζόμενοι, με δίμηνες συμβάσεις και εργασιακό καθεστώς γαλέρας;

Γιατί η Τράπεζα Πειραιώς, από τη μια διώχνει τραπεζοϋπαλλήλους με ισχυρά εργασιακά δικαιώματα μέσω των απανωτών προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου, με την αιτιολογία ότι της περισσεύουν, και από την άλλη νοικιάζει επισφαλώς εργαζόμενους, δημιουργεί ηλεκτρονικά καταστήματα αντικαθιστώντας τους ανθρώπους από μηχανήματα, οδηγεί όλο και περισσότερους πελάτες έξω από τα καταστήματα για να πραγματοποιήσουν τις συναλλαγές τους ηλεκτρονικά;

Η απάντηση, αν και δεν δηλώνεται, είναι σαφής:

Με όχημα τις «επιτακτικές» ανάγκες της τεχνολογίας και τον εκσυγχρονισμό και έχοντας ως μοναδικό και «ιερό» στόχο την αύξηση της κερδοφορίας των Τραπεζιτών, οι Τράπεζες καταλήγουν να απαξιώνουν το δυναμικό των εργαζομένων που ήδη διαθέτουν, αποδιαρθρώνοντας τις εργασιακές σχέσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές. Η στόχευση τους δε, είναι τόσο προσηλωμένη, που αδιαφορούν ακόμα και για την υποβάθμιση της ποιότητας εξυπηρέτησης των πελατών.  

Όλα τα παραπάνω, δεν αποτελούν παρά μόνο ένα μικρό δείγμα από το μέλλον που μας επιφυλάσσει ο νεοφιλελευθερισμός στην Ελλάδα της κρίσης και των μνημονίων.

Η επικείμενη εκχώρηση τραπεζικών εργασιών, όπως τα «κόκκινα δάνεια» σε αρπακτικά funds,  οι οδηγίες της Ε.Ε., που επιτρέπουν σε πιστωτικά ιδρύματα με έδρα το εξωτερικό να λειτουργούν στην Ελλάδα απασχολώντας εργαζόμενους με τα ελάχιστα προβλεπόμενα από την εργατική νομοθεσία (χωρίς να  δεσμεύονται από τις κλαδικές ΣΣΕ), η χαλάρωση της νομοθεσίας για τις μαζικές απολύσεις, η μη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων είναι μόνο μερικά από αυτά. Όλα βέβαια στην ίδια κατεύθυνση, αυτήν  της απαξίωσης του κόσμου της εργασίας στον βωμό του κέρδους για  τους γνωστούς «εκλεκτούς».

Στα προκλητικά αυτά σχέδια απαξίωσης της ζωής μας, εμείς οι τραπεζοϋπάλληλοι πρέπει να δώσουμε μία ισχυρή συλλογική απάντηση :

Να υπερασπιστούμε τη εργασία μας, όχι απέναντι στην πρόοδο της τεχνολογίας, αλλά απέναντι στη λογική  που την θέλει  εντατικοποιημένη και μη δημιουργική, παρ’ όλη την τεχνολογική πρόοδο. Οφείλουμε να επιδιώξουμε, η εργασία μας να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας.  Η παρουσία του ανθρώπινου παράγοντα στις τραπεζικές συναλλαγές δεν πρέπει να υποτιμάται.

Να υπερασπιστούμε τα εργασιακά δικαιώματα και να ζητήσουμε την επέκτασή τους σε όλους τους εργαζόμενους στην τράπεζα. Να μην επιτρέψουμε την ύπαρξη εργαζομένων δύο ταχυτήτων, προνομιούχων, που θα ζουν με την ψευδαίσθηση της εξαίρεσης και του βολέματος, και μη προνομιούχων, που θα δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τον ταξικό αντίπαλο.

Συσκέπτονται, σχεδιάζουν, αποφασίζουν για τις ζωές μας, επιχειρώντας να μας εγκλωβίσουν στη λογική ότι δεν υπάρχει εναλλακτική.

Η απάντηση όμως αντιστοιχεί στον κόσμο της εργασίας και μόνο σ’ αυτόν.
Απαιτούμε την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την εξάλειψη της επισφαλούς εργασίας με μηδενικά δικαιώματα.

Συλλογικά,   Συντονισμένα,   Διεκδικητικά
                                                            τα σχέδια τους θα πέσουν στο κενό.